Każdy z nas doświadczył uczucia, jakim jest ból. Żeby sobie z nim radzić warto odpowiedzieć na pytania, czym jest ból? jaka jest jego przyczyna? Ile może trwać? Czy można go zbadać?
Według Światowej Organizacji Zdrowia ból jest to nieprzyjemne doświadczenie czuciowe i uczuciowe związane z potencjalnym lub faktycznym uszkodzeniem ciała, ewentualnie opisane przez pacjenta w słowach mogących przypominać takie uszkodzenie. Inna definicja określa go jako nieprzyjemne doznanie emocjonalne związane z aktualnie istniejącym lub potencjalnie możliwym uszkodzeniem tkanki, lub uczucie opisane w kategoriach takiego uszkodzenia. Oznacza to, że doznawanie bólu może być rozpatrywane, w co najmniej dwóch aspektach:
1.patologicznym (uszkodzenie tkanek)
2.emocjonalnym (doznanie emocjonalne)
Do oceny bólu stosuje się skale. Między innymi jednowymiarowe (słowne, numeryczne) oraz wielowymiarowe (ankiety, kwestionariusze) oraz behawioralne (oceniające typy zachowań chorego).
Odczuwanie bólu wywołane jest przez bodźce, które uszkadzające tkanki. Ma to podstawowe znaczenie obronne, ukształtowane we wczesnym okresie ewolucji organizmów wielokomórkowych. W toku ewolucji wykształciła się druga „funkcja” bólu, która polega na sygnalizowaniu organizmowi faktu powstania zmiany chorobowej, co wykształciło następnie najróżniejsze formy zachowań i reakcji na ból. W przypadku, gdy dolegliwości bólowe mają dużą intensywność i są przewlekłe, zanika funkcja czynnika mobilizującego osobnika do adekwatnego działania „przeciwbólowego”. Wówczas staje się on zbędnym cierpieniem. Podobnie, ból odczuwany w czasie zabiegów i operacji, a nawet zastrzyków nie pełni roli ostrzegawczo-obronnej i dlatego powinien być znoszony za pośrednictwem odpowiednich środków.