Obrzęk limfatyczny
Obrzęk limfatyczny jest chorobą przewlekłą. Wyróżniamy obrzęk pierwotny i wtórny. Dzielimy go na kilka stopni… ale zacznijmy od początku.
Układ limfatyczny jest drugim najważniejszym systemem transportu naszego organizmu. Wspomaga układ krążenia i jest z nim ściśle związany. Jest również istotnym elementem systemu odpornościowego. W jego skład wchodzą przewody, węzły limfatyczne, szpik kostny, grasica, śledziona, migdałki i tkanka limfatyczna w jelitach. Jego budowa przypomina układ krążenia, jednak limfa w przeciwieństwie do krwi jest jasnożółtym, wodnistym bogatym w białko płynem przemieszczającym się jednokierunkowo tj. od tkanek do serca.
Obrzęk limfatyczny wynika z uszkodzenia systemu limfatycznego, co oznacza, że białka i płyn tkankowy pozostają miedzy komórkami w tkankach, a ich kumulacja skutkuje obrzękiem.
Istnieje wiele różnych przyczyn zakłócenia pracy układu limfatycznego. Powodem powstawania obrzęków może być długotrwałe stanie, siedzenie, dysfunkcje żylnego układu krwionośnego, choroby serca czy nerek. W zależności od przyczyny wyróżniamy obrzęk pierwotny i wtórny.
Obrzęk pierwotny oznacza nieprawidłowego funkcjonowanie systemu limfatycznego już w momencie narodzin (naczynia są zbyt wąskie lub jest ich za mało). Uszkodzona może być budowa systemu, a jego przeciążenie w danym okresie życia może skutkować właśnie obrzękiem pierwotnym.
Wtórny obrzęk limfatyczny powstaje, gdy zaburzenia systemu limfatycznego zostały wywołane czynnikami zewnętrznymi np. ranami pooperacyjnymi, stanem zapalnym lub grzybicą skóry.
Stadia nasilenia obrzęku, można zdefiniować w następujący sposób:
• Stopień zero (utajony): układ limfatyczny pracuje nieodpowiednio, ale nadal daje sobie radę z produkowaną limfą. Obrzęk nie występuje
• Stopień 1 (odwracalny): układ limfatyczny jest przeciążony, pojawia się delikatna opuchlizna, która po naciśnięciu pozostawia wgłębienie. Po odpowiednich działaniach obrzęk cofa się
• Stopień 2 (samoistnie nieustępujący): dochodzi do nadmiaru tkanki łącznej, czego konsekwencją jest opuchlizna, która nie schodzi samoczynnie.
• Stopień 3 (słoniowacizna): opuchlizna jest bardzo zaawansowana i prowadzi do deformacji tkanek. Skóra jest podatna na pojawianie się głębokich, ciężko gojących się ran.
W zwalczaniu obrzęków niezastąpiona jest kompleksowa terapia przeciwzastoinowa składająca się z 2 faz (pierwsza skupia się na największej możliwej redukcji opuchlizny. Druga faza skupia się na zachowaniu i dalszym polepszaniu fazy pierwszej) i 4 elementów (ochrona skóry, manualny drenaż limfatyczny, kompresjo terapia i rehabilitacja ruchowa).
Nie można ignorować pierwszych oznak obrzęku limfatycznego, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że będzie się pogłębiał. Im szybciej rozpoczniemy terapię, tym większe mamy szanse na zatrzymanie postępu choroby i polepszenie jakości życia.